Hoạt động nghiên cứu khoa học của học sinh Olympia đi vào chiều sâu

Các thành tựu khoa học luôn là một yếu tố quan trọng thúc đẩy sự tiến hóa của nhân loại, vì vậy mà hầu hết các nền giáo dục trên thế giới đều hướng tới việc đào tạo xây dựng những thế hệ học sinh có kiến thức và đam mê với khoa học. Tại Việt Nam, cụm từ “Nghiên cứu khoa học” đã trở nên khá phổ biến trong các trường Đại học, Cao đẳng nhưng lại rất mới mẻ và xa lạ đối với các trường phổ thông. Nhanh chóng nắm bắt được xu hướng giáo dục hiện đại trên thế giới, trường Phổ thông liên cấp Olympia đã có nhiều hoạt động và chương trình giáo dục có hệ thống và chiều sâu với mong muốn giúp các học sinh “đi lại con đường mà các nhà khoa học đã đi”.

Các hoạt động giáo dục tại trường luôn tạo điều kiện để các bạn phát huy khả năng sáng tạo và vận dụng tổng hợp các kiến thức đã được học vào giải quyết các vấn đề thực tiễn. Các kiến thức của học sinh sẽ được bổ sung thông qua các tiết học trên lớp gắn liền các hoạt động thực hành trong phòng thí nghiệm hiện đại hay các buổi hội thảo với các giáo sư và chuyên gia uy tín trong và ngoài nước. Ngoài ra, các bạn có năng khiếu và yêu thích khoa học còn được sinh hoạt trong các câu lạc bộ, các chương trình học tự chọn (elective) và thử sức mình trong các dự án học tập, các sự kiện khoa học lớn như STEAM Fair được tổ chức thường niên.

Đặc biệt, nhằm giúp các bạn học sinh tiếp cận và làm quen với hoạt động nghiên cứu khoa học chuyên nghiệp và đi vào chiều sâu, nhà trường đã tổ chức các tiết học để hướng dẫn, giới thiệu cho các học sinh về qui trình thực hiện nghiên cứu khoa học – kĩ thuật; các kĩ thuật cơ bản trong phòng thí nghiệm; hướng dẫn cách khai thác đề tài nghiên cứu khoa học – kĩ thuật… Ngoài ra, nhà trường còn phối hợp cùng với các cơ quan đơn vị nghiên cứu khoa học uy tín như: Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Sư phạm, Viện Di truyền Nông nghiệp, Viện Hợp chất thiên nhiên… đưa học sinh đến tham quan học hỏi và được chính các chuyên gia tại đó trực tiếp hướng dẫn dìu dắt trong môi trường nghiên cứu khoa học chuyện nghiệp, kỹ thuật hiện đại nhất cả nước.



Lê Đình Khánh Linh và Nguyễn Hảo Anh (Khối 10) đang làm thí nghiệm “Hiệu quả kháng nhiệt của màng chắn tia hồng ngoại” tại Trung tâm nano và năng lượng - Đại học Khoa học Tự nhiên Xã hội 

Các đề tài nghiên cứu khoa học của học sinh Olympia luôn xuất phát từ những vấn đề thực tế với những  giải pháp thiết thực nhằm giải quyết bài toán cuộc sống như: Tiết kiệm năng lượng với đề tài “Hiệu quả kháng nhiệt của màng chắn tia hồng ngoại” của bạn Lê Đình Khánh Linh và Nguyễn Hảo Anh (Khối 10). Hai bạn đã nghiên cứu một màng chắn siêu mỏng tráng bên ngoài cửa kính của các tòa nhà, hay cửa ô tô nhằm giảm lượng nhiệt hấp thụ từ bên ngoài và giữ nhiệt độ bên trong ổn định trong khi đó vẫn đảm bảo tận dụng ánh sáng tự nhiên, như vậy sẽ tiết kiệm điện năng tối đa không phải tăng giảm điều hòa khi bên ngoài quá nóng hoặc quá lạnh. Nghiên cứu này của hai bạn đã đạt Huy chương vàng trong cuộc thi LAB ( Learning Across Borders) năm 2018 do Quỹ Giáo dục toàn cầu Bejring tổ chức tại Hà Nội.   

Các vấn đề về sức khỏe cũng được học sinh Olympia quan tâm nghiên cứu với đề tài “Ảnh hưởng của dịch chiết lá chè xanh đến chuột Swiss ăn béo và áp dụng điều chỉnh hiện trạng béo phì" của Cao Quý Bảo Trân và Nhữ Đức Minh (khối 11) đã giành huy chương vàng từ cuộc thi khoa học Quốc tế Global Natural History Day do Quỹ Giáo dục toàn cầu Bejring tổ chức tại Trùng Khánh, Trung Quốc năm 2017; Ảnh hưởng của thức ăn giàu chất béo lên kích thước cân nặng của một số mô mỡ và cơ quan miễn dịch ở chuột Swiss nhằm tìm ra giải pháp gia tăng sức đề kháng ở người - của Nguyễn Thu Yến và Phạm Ngọc Thạch (khối 11).

Vấn đề giảm thiểu ô nhiễm môi trường luôn là thử thách lớn với các nhà khoa học và là một chủ đề hấp dẫn các bạn trẻ Olympia với các đề tài: Nghiên cứu khoa học chế tạo pin mặt trời lai vô cơ hữu cơ cấu trúc perovskite của Nguyễn Tử Mạnh và Phạm Thanh Phương (khối 11) với việc sử dụng năng lượng tự nhiên và Perovskite (là tên của một loại cấu trúc tinh thể dạng ABX3 với nguồn khoáng vật phong phú, dễ chế tạo bằng nguyên liệu rẻ tiền ở nhiệt độ thấp, màng mỏng được chế tạo ra có giá trị cấu trúc tương đương với những loại pin silic đắt tiền được chế tạo cầu kì và ảnh hưởng đến môi trưởng bởi lượng chì thải ra); chế tạo hạt nano Fe3O4 và nghiên cứu ứng dụng xử lí kim loại nặng trong nước của Trần Lê Gia Bách và Phạm Ân Quang (khối 9); Hiện trạng chất lượng môi trường nước vùng rừng ngập mặn Xuân Thủy và đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường vùng rừng ngập mặn của Bùi Đức Quang (khối 10).

Tiến sĩ Lưu Mạnh Quỳnh,Trung tâm nano và năng lượng - Đại học Khoa học Tự nhiên Xã hội đang hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm

Bạn Nguyễn Hảo Anh cho biết; “Mình luôn nghĩ “Nghiên cứu khoa học” là một thứ gì đó rất cao siêu chỉ dành cho những nhà Bác học và với khả năng của một học sinh như mình sẽ không làm được. Nhưng khi được các thầy cô và các chuyên gia hướng dẫn mình đã tự tin và theo đuổi niềm đam mê với khoa học. Quá trình làm việc mình mới thấy, con đường làm khoa học thực sự rất gian nan, phải rất kiên trì và luôn học hỏi trau dồi kiến thức mới có thể đến được đích. Mình cũng đã rất nhiều lần thất bại khi thực hành thí nghiệm với nhiều câu hỏi “tại sao?”. Quá trình đi tìm câu trả lời giúp mình thực sự có được những kiến thức bổ ích, những trải nghiệm ấn tượng và kinh nghiệm quý báu mà không thể chỉ học được trong sách vở. Đúng là trong khoa học 1 + 1 có thể không bằng 2. Mình thực sự cảm nhận được khoảnh khắc “Eureka” khi thí nghiệm thành công”.  

Đo biến động nhiệt độ qua màng chắn 

Nghiên cứu khoa học tại Olympia trở thành phong trào được học sinh các cấp học quan tâm và hưởng ứng nhiệt tình thể hiện đậm nét qua hàng trăm sản phẩm được trưng bày trong sự kiện lớn nhất trong năm – STEAM Fair. Sự kiện đã thu hút hàng ngàn học sinh, phụ huynh trên địa bàn Hà Nội và các tỉnh lân cận tới tham dự và trải nghiệm những sản phẩm khoa học độc đáo và dễ thương của học sinh Olympia. Hơn cả một sự kiện khoa học, Olympia mong muốn “truyền lửa” đam mê khoa học tới cộng đồng xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Cô Trần Thị Thúy Liên – Trưởng khoa STEM chia sẻ: “Việc triển khai hoạt động NCKH tại trường Olympia được xác định là việc dạy cho học sinh cách học bộ môn Khoa học. Học sinh được làm quen và thực hiện qui trình NCKH từ các lớp cấp Tiểu học đến cấp Trung học phổ thông theo các mức độ khác nhau phù hợp với trình độ, lứa tuổi học sinh. Lựa chọn các đề tài nghiên cứu gắn liền thực tế cuộc sống là vấn đề khó luôn được các thầy cô và học sinh quan tâm, tìm tòi. Được làm các công việc mà nhà khoa học đã làm giúp học sinh lĩnh hội các kiến thức khoa học chắc chắn, khơi gợi đam mê khám phá lĩnh vực khoa học, hình thành các kỹ năng cần thiết cho thế hệ công dân toàn cầu và định hướng ngành nghề thuộc lĩnh vực STEM – nhu cầu cấp thiết của tương lai. Với các con yêu thích lĩnh vực khoa học, nhà trường đã tạo điều kiện cho các con được học với các nhà khoa học hàng đầu, làm việc trong các phòng thí nghiệm hiện đại, các con được học ngay cả khi thành công hay thất bại trong phòng thí nghiệm.”