Huế và hành trình khám phá bản sắc Việt của khối 11 chúng con

Tháng 1 này, K11 chúng con có chuyến đi học tập tại Huế trong khuôn khổ dự án liên môn Ngữ văn - Lịch sử “Lựa chọn và Tiếp biến”. Mục tiêu của dự án không chỉ là “học để biết”, mà là học để hiểu bản sắc Việt được tạo nên từ đâu, được gìn giữ như thế nào trong di sản và đời sống, và được tiếp nối ra sao khi đất nước bước vào những ngã rẽ mới của thời đại. Vì thế, với chúng con, Huế không đơn thuần là điểm đến; Huế là một lớp học mở, nơi trang sách có thể chạm vào mắt nhìn, bàn tay và cảm xúc.  

Huế đón chúng con bằng một vẻ trầm lắng rất riêng. Chùa Thiên Mụ bên dòng Hương giang mang lại cảm giác yên bình, khiến chúng con như được “chậm lại” để nhìn kỹ hơn và nghĩ sâu hơn. Tại không gian Nghề Huế, chúng con được nhìn những bàn tay tỉ mỉ tạo nên sản phẩm thủ công, để hiểu rằng văn hoá không chỉ nằm trong những câu chuyện lớn của triều đại, mà còn nằm trong từng nếp nghề, từng thói quen lao động bền bỉ. Khi bước vào Đại Nội: những mái ngói rêu phong, những lớp tường thành, những trục kiến trúc nghiêm cẩn khiến lịch sử hiện lên không còn xa xôi. Buổi tối tại Nhà hát Duyệt Thị Đường, nghệ thuật ca kịch cung đình để lại ấn tượng bởi sự trang trọng và tinh tế của văn hóa cung đình xưa, như một “lời kể” của quá khứ được cất lên bằng âm nhạc, nghi thức và mỹ cảm.  

Trong suốt chuyến đi, nơi khiến chúng con cảm nhận rõ nhất tinh thần “Kế thừa và Tiếp biến” chính là lăng Minh Mạng và lăng Khải Định. Ở lăng Minh Mạng, kiến trúc mang đậm tư tưởng Nho giáo với bố cục đăng đối, hài hoà với thiên nhiên, thể hiện rõ nét quan niệm truyền thống về vũ trụ và con người. Ngược lại, lăng Khải Định lại gây ấn tượng mạnh bởi sự tiếp biến táo bạo: vật liệu mới như bê tông, sắt thép, nghệ thuật trang trí chịu ảnh hưởng phương Tây nhưng vẫn giữ tinh thần Á Đông trong bố cục và hệ biểu tượng. Hai lăng như hai câu trả lời khác nhau cho cùng một câu hỏi: làm thế nào để một nền văn hoá vừa giữ được cốt lõi, vừa không bị tụt lại trước thời cuộc.  

Không chỉ dừng lại ở những công trình lớn, tinh thần “Lựa chọn và tiếp biến” còn hiện diện trong đời sống thường ngày. Tại nhà vườn Xuân Đài, khi tự tay làm bánh nậm, bánh bột lọc, chúng con nhận ra rằng ẩm thực truyền thống không chỉ là hương vị, mà còn là sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và cách người Huế gìn giữ nếp sống qua từng công đoạn nhỏ. Ở Đàn tế Nam Giao, không gian nghi lễ xưa giúp chúng con hiểu thêm về tín ngưỡng, nơi con người, thiên nhiên, vương triều được kết nối như một cách gửi gắm ước vọng về thái bình thịnh trị.  

Đặc biệt, làng hoa giấy Thanh Tiên để lại cho chúng con nhiều cảm xúc. Việc cẩn thận uốn nắn từng cành hoa, ghép từng bông nhỏ để tạo nên một bó hoa giấy khiến chúng con nhận ra rằng những giá trị văn hoá truyền thống chỉ có thể tồn tại khi có sự nâng niu và tiếp nối từ thế hệ này sang thế hệ khác.  Buổi giao lưu với Trường Quốc học Huế ở cuối hành trình cũng mở ra cho chúng con cơ hội kết nối, chia sẻ và nhìn thấy tinh thần học tập, truyền thống nhà trường được tiếp nối qua nhiều thế hệ học sinh - như một dòng chảy lặng lẽ nhưng bền bỉ.  

Qua hành trình này, chúng con hiểu rằng bản sắc Việt không phải là điều bất biến, mà là kết quả của việc giữ gìn những giá trị cốt lõi đồng thời linh hoạt thích nghi với thời đại. Dự án “Lựa chọn và Tiếp biến” giúp chúng con không chỉ học sâu hơn kiến thức Ngữ văn, Lịch sử, mà còn nuôi dưỡng sự trân trọng đối với văn hoá dân tộc, từ đó ý thức rõ hơn trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc gìn giữ, lan tỏa và tiếp nối những giá trị truyền thống.  

Huế khép lại một chuyến đi, nhưng mở ra trong chúng con một hành trình dài hơn: hành trình học cách hiểu quá khứ để bước vào tương lai, và học cách tiếp nối những giá trị truyền thống để cất cánh - bay cao hơn tới những chân trời mới…  

Bài viết của Nguyễn Hoài Phương lớp 11H