Chương trình học trường song ngữ: Phụ huynh cần biết gì trước khi lựa chọn?

Khi bắt đầu tìm trường cho con, rất nhiều phụ huynh sẽ để ý đến học phí, cơ sở vật chất hay đội ngũ giáo viên trước tiên. Điều đó hoàn toàn dễ hiểu. Nhưng nếu nhìn về chặng đường dài thì chương trình học mới là yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất đến cách con học, cách con phát triển và cả những cơ hội sau này.

Cũng vì vậy mà chúng mình nhận được khá nhiều câu hỏi như: Chương trình song ngữ là gì? Trường song ngữ học chương trình gì? Hay chương trình song ngữ có thực sự phù hợp với con không?

Nếu gia đình cũng đang băn khoăn những điều này thì bài viết dưới đây sẽ cùng phụ huynh đi lần lượt từng vấn đề. Không chỉ để hiểu chương trình học được xây dựng như thế nào, mà quan trọng hơn là biết đâu mới là lộ trình phù hợp với năng lực và định hướng của con trong từng giai đoạn.

Chương trình song ngữ là gì?

Nếu mới bắt đầu tìm hiểu, rất nhiều phụ huynh sẽ có chung một thắc mắc: "Thực ra chương trình song ngữ là gì? Con sẽ học như thế nào? Có khác gì so với chương trình ở trường công hay trường quốc tế?"

Hiểu một cách đơn giản, chương trình song ngữ là mô hình giáo dục kết hợp giữa chương trình học của Việt Nam với các nội dung giảng dạy bằng tiếng Anh hoặc chương trình có tính quốc tế. Điều chương trình hướng đến không chỉ là để học sinh giỏi cả tiếng Việt lẫn tiếng Anh. Quan trọng hơn, các em sẽ được tiếp cận với những cách học hiện đại, từng bước hình thành tư duy độc lập và phát triển những kỹ năng cần thiết cho tương lai.

Tuy nhiên, có một điều phụ huynh cũng nên lưu ý là không phải trường song ngữ nào cũng xây dựng chương trình giống nhau đâu.

Tùy theo định hướng giáo dục, mỗi trường sẽ có cách triển khai khác nhau. Có trường tăng cường thời lượng tiếng Anh, có trường tích hợp thêm các môn học quốc tế. Cũng có những trường xây dựng lộ trình chuyên sâu hơn ở bậc THPT để học sinh chuẩn bị cho những định hướng học tập trong tương lai.

Điểm chung của các chương trình song ngữ là đều hướng đến việc cân bằng giữa nền tảng học thuật và khả năng sử dụng ngoại ngữ. Nhưng câu chuyện cũng không chỉ có vậy. Trong quá trình học, học sinh còn được khuyến khích phát triển tư duy phản biện, kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm và giải quyết vấn đề thông qua nhiều hình thức học tập khác nhau, thay vì chỉ tiếp thu kiến thức theo cách truyền thống.

Chính vì thế, khi tìm hiểu về một trường song ngữ, chúng mình thường khuyên phụ huynh đừng chỉ nhìn vào số tiết tiếng Anh mỗi tuần. Điều đáng quan tâm hơn là chương trình đó được xây dựng như thế nào, phương pháp giảng dạy có phù hợp với con hay không và sau vài năm học, học sinh sẽ phát triển được những năng lực gì. Bởi suy cho cùng, đây mới là những yếu tố tạo nên giá trị lâu dài của một chương trình giáo dục.

>>> Phụ huynh có thể xem chi tiết hơn về các trường mầm non song ngữ tốt ở Hà Nội trong bài viết sau để cân nhắc phù hợp với con: Các trường mầm non song ngữ tại Hà Nội 

Trường song ngữ học chương trình gì?

Đây là câu hỏi được rất nhiều phụ huynh đặt ra khi bắt đầu tìm hiểu về các trường song ngữ.

Thực ra, không phải trường song ngữ nào cũng học giống nhau đâu. Mỗi trường sẽ có cách xây dựng chương trình dựa trên định hướng giáo dục của mình. Dù vậy, điểm chung là chương trình thường được thiết kế từ nhiều thành phần khác nhau để học sinh vừa học kiến thức, vừa phát triển ngoại ngữ, kỹ năng và tư duy.

Nếu đây là lần đầu phụ huynh tìm hiểu về trường song ngữ thì rất dễ có chung một thắc mắc: "Con sẽ học chương trình gì ở đây?" Hay nói cách khác, chương trình có khác nhiều so với trường công hoặc trường quốc tế không?

Thông thường, một chương trình học tại trường song ngữ sẽ bao gồm:

• Chương trình giáo dục phổ thông Việt Nam, giúp học sinh đáp ứng các yêu cầu về kiến thức và kỹ năng theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

• Các môn học hoặc học phần bằng tiếng Anh, để học sinh sử dụng ngoại ngữ trong quá trình học, chứ không chỉ dừng lại ở việc học tiếng Anh như một môn riêng.

• Chương trình phát triển tiếng Anh học thuật, giúp học sinh từng bước nâng cao khả năng đọc, viết, thuyết trình và nghiên cứu bằng tiếng Anh.

• Các hoạt động trải nghiệm và phát triển kỹ năng, như dự án học tập, câu lạc bộ, hoạt động cộng đồng hay ngoại khóa, giúp học sinh rèn luyện kỹ năng giao tiếp, hợp tác và tư duy sáng tạo.

• Các chương trình mang tính quốc tế, được triển khai tùy theo định hướng của từng trường để mở rộng cơ hội học tập và chuẩn bị cho những mục tiêu dài hạn.

Có một điều chúng mình muốn phụ huynh lưu ý là: đừng chỉ nhìn vào tên gọi "trường song ngữ". Điều quan trọng hơn là trường đang dạy chương trình gì, học theo phương pháp nào và lộ trình phát triển của học sinh được thiết kế ra sao. Có những trường cùng là song ngữ nhưng trải nghiệm học tập của học sinh lại rất khác nhau.

Những chương trình học phổ biến tại các trường song ngữ

Nếu dành thời gian tìm hiểu kỹ hơn, phụ huynh sẽ thấy mỗi trường song ngữ có một cách xây dựng lộ trình học khác nhau. Có trường tập trung nhiều vào tiếng Anh, có trường tích hợp các chương trình quốc tế, cũng có trường thiết kế nhiều lộ trình để học sinh lựa chọn theo định hướng riêng.

Dưới đây là ba nhóm chương trình mà phụ huynh sẽ gặp khá thường xuyên.

Chương trình Cambridge

Cambridge là một trong những chương trình giáo dục quốc tế khá quen thuộc với nhiều phụ huynh khi tìm hiểu các trường song ngữ. Chương trình được xây dựng theo lộ trình xuyên suốt nhiều cấp học và hướng đến việc phát triển cả kiến thức học thuật lẫn kỹ năng học tập.

Điều mà nhiều gia đình yêu thích ở Cambridge là học sinh không chỉ học để làm bài kiểm tra. Trong suốt quá trình học, các em còn được khuyến khích:

• Tư duy độc lập và phản biện.

• Chủ động nghiên cứu, tìm kiếm thông tin.

• Vận dụng kiến thức vào các tình huống thực tế.

• Phát triển kỹ năng giao tiếp và hợp tác.

• Chuẩn bị nền tảng cho các bậc học tiếp theo.

Tuy nhiên, cũng có một điểm phụ huynh nên lưu ý là không phải trường song ngữ nào cũng triển khai Cambridge. Vì vậy, nếu đây là chương trình gia đình đang quan tâm thì mình nên tìm hiểu kỹ xem trường có triển khai hay không và triển khai ở cấp học nào.

Chương trình IB

International Baccalaureate (IB) là chương trình giáo dục quốc tế được nhiều phụ huynh biết đến nhờ định hướng phát triển toàn diện cho học sinh. Trong đó, IB Diploma Programme (IB DP) dành cho học sinh THPT là một trong những chương trình được nhiều trường đại học trên thế giới công nhận.

Khác với cách học thiên về ghi nhớ kiến thức, IB khuyến khích học sinh:

• Đặt câu hỏi và hình thành tư duy phản biện.

• Chủ động nghiên cứu các chủ đề học thuật.

• Kết nối kiến thức giữa nhiều lĩnh vực.

• Phát triển kỹ năng viết, thuyết trình và nghiên cứu.

• Tham gia các hoạt động cộng đồng để phát triển trách nhiệm xã hội.

Nhờ đó, học sinh không chỉ xây dựng nền tảng học thuật mà còn rèn luyện những kỹ năng cần thiết cho bậc đại học và môi trường làm việc trong tương lai.

Các chương trình tích hợp có tính quốc tế

Ngoài Cambridge hay IB, hiện nay nhiều trường song ngữ cũng xây dựng các chương trình tích hợp nhằm kết hợp thế mạnh của chương trình giáo dục Việt Nam với phương pháp giảng dạy hiện đại từ các nền giáo dục khác.

Tại The Olympia Schools, học sinh THPT có thể lựa chọn chương trình tích hợp Việt Nam - Hoa Kỳ hoặc IB Diploma Programme (IB DP), tùy theo năng lực, sở thích và định hướng của mình.

Với chương trình tích hợp Việt Nam - Hoa Kỳ, học sinh vừa hoàn thành chương trình phổ thông Việt Nam, vừa tiếp cận chương trình trung học Hoa Kỳ. Trong khi đó, IB DP sẽ phù hợp hơn với những bạn muốn đào sâu về học thuật, phát triển tư duy độc lập và chuẩn bị cho các mục tiêu đại học trong nước hoặc quốc tế.

Cuối cùng, điều chúng mình vẫn luôn chia sẻ với phụ huynh là: không có chương trình nào phù hợp với tất cả học sinh. Điều quan trọng hơn là tìm được lộ trình phù hợp với năng lực hiện tại, cách học và định hướng tương lai của con. Khi chọn đúng, hành trình học tập của con sẽ nhẹ nhàng và hiệu quả hơn rất nhiều.

>>> Cha mẹ nên tham khảo thêm bài viết: Bằng tú tài quốc tế IB có lợi thế gì khi đi du học? 

Chương trình song ngữ có tốt không?

Đây có lẽ là câu hỏi mà hầu như phụ huynh nào cũng từng nghĩ tới khi tìm hiểu về các trường song ngữ. Và thật ra, chúng mình cũng nhận được câu hỏi này khá thường xuyên.

Câu trả lời là không có một đáp án chung cho tất cả học sinh. Một chương trình học được đánh giá là "tốt" khi nó phù hợp với khả năng, cách học và định hướng phát triển của chính học sinh đó.

Với nhiều gia đình, chương trình song ngữ là một lựa chọn khá cân bằng. Các con vẫn được xây dựng nền tảng kiến thức theo chương trình Việt Nam, đồng thời có cơ hội phát triển ngoại ngữ, làm quen với phương pháp học hiện đại và từng bước chuẩn bị cho những định hướng học tập trong tương lai.

Một chương trình song ngữ thường sẽ phù hợp với những học sinh:

• Muốn phát triển khả năng sử dụng tiếng Anh trong học tập và giao tiếp hằng ngày.

• Muốn tiếp cận phương pháp học hiện đại ngay từ sớm, thay vì chỉ học theo cách ghi nhớ kiến thức.

• Có định hướng theo học các chương trình mang tính quốc tế ở bậc THPT hoặc đại học.

• Muốn phát triển đồng thời kiến thức học thuật và những kỹ năng như tư duy phản biện, làm việc nhóm, nghiên cứu hay thuyết trình.

Tất nhiên, chương trình song ngữ cũng sẽ đi kèm với những yêu cầu nhất định. Việc học bằng hai ngôn ngữ đồng nghĩa với việc học sinh cần thêm thời gian để làm quen với cách học mới, đặc biệt nếu trước đó các con chủ yếu học trong môi trường sử dụng tiếng Việt. Một số bạn sẽ thích nghi rất nhanh, nhưng cũng có những bạn cần thêm một khoảng thời gian để bắt nhịp, và điều đó hoàn toàn bình thường.

Đó cũng là lý do chúng mình thường khuyên phụ huynh đừng quá vội hỏi "Chương trình song ngữ có tốt không?" mà hãy thử đổi sang một câu hỏi khác: "Chương trình này có phù hợp với con mình không?"

Làm thế nào để chọn chương trình học phù hợp cho con?

Nếu hỏi chúng mình đâu là chương trình học tốt nhất, thì thật lòng rất khó để đưa ra một cái tên chung cho tất cả học sinh.

Bởi mỗi bạn sẽ có một điểm mạnh, một cách học và một định hướng khác nhau. Có bạn đã xác định muốn du học từ sớm, có bạn vẫn đang trong quá trình khám phá xem mình phù hợp với lĩnh vực nào. Chính vì thế, điều quan trọng không phải là chọn chương trình đang được nhiều người nhắc đến, mà là chọn lộ trình khiến con học tốt hơn, tự tin hơn và có nhiều cơ hội phát triển hơn trong tương lai.

Nếu vẫn còn phân vân, phụ huynh có thể bắt đầu từ một vài câu hỏi dưới đây.

Xác định mục tiêu học tập sau THPT

Nghe thì có vẻ hơi sớm, nhưng thật ra việc hình dung con sẽ đi theo hướng nào sau THPT sẽ giúp gia đình dễ lựa chọn chương trình học hơn rất nhiều.

Ví dụ, nếu con có định hướng du học hoặc muốn theo học tại các trường đại học quốc tế, việc tiếp cận những chương trình học có tính quốc tế từ sớm sẽ là một lợi thế. Ngược lại, nếu con vẫn muốn giữ nhiều lựa chọn cho bậc đại học trong nước, phụ huynh cũng có thể cân nhắc những lộ trình phù hợp với mục tiêu đó.

Không nhất thiết phải có một kế hoạch thật chi tiết ngay từ đầu. Nhưng càng hiểu rõ định hướng của con, gia đình sẽ càng dễ chọn được chương trình phù hợp.

Đánh giá năng lực tiếng Anh của học sinh

Đây cũng là điều khiến nhiều phụ huynh băn khoăn.

"Liệu con mình đã đủ giỏi tiếng Anh để học chương trình song ngữ hay chương trình quốc tế chưa?"

Thực ra, không phải chương trình nào cũng yêu cầu học sinh phải sử dụng tiếng Anh thành thạo ngay từ ngày đầu tiên.

Điều quan trọng hơn là con có một nền tảng phù hợp và sẵn sàng học trong môi trường sử dụng tiếng Anh nhiều hơn trước. Khi có lộ trình học rõ ràng và sự đồng hành từ giáo viên, rất nhiều học sinh đã từng bước cải thiện khả năng ngoại ngữ ngay trong quá trình học, chứ không phải đợi đến khi "giỏi rồi mới học".

Tìm hiểu phương pháp giảng dạy

Bên cạnh chương trình học, phụ huynh cũng nên dành thời gian tìm hiểu xem mỗi ngày con sẽ học như thế nào.

Có những chương trình vẫn thiên về tiếp thu kiến thức và làm bài kiểm tra. Nhưng cũng có những chương trình khuyến khích học sinh chủ động hơn thông qua việc:

• Đặt câu hỏi và trao đổi với giáo viên.

• Thảo luận, hợp tác cùng bạn bè.

• Thực hiện các dự án học tập.

• Nghiên cứu và giải quyết vấn đề.

• Vận dụng kiến thức vào những tình huống thực tế.

Đây đều là những kỹ năng ngày càng được các trường đại học và nhà tuyển dụng coi trọng.

Quan tâm đến sự phù hợp thay vì xu hướng

Có một điều chúng mình thường chia sẻ với phụ huynh là: đừng chọn trường chỉ vì "mọi người đều chọn".

Một chương trình được nhiều người đánh giá cao chưa chắc đã là lựa chọn phù hợp nhất với con mình. Điều ngược lại cũng đúng, có những chương trình không quá "ồn ào" nhưng lại rất phù hợp với khả năng và mục tiêu của từng học sinh.

Nếu có thể, phụ huynh hãy dành thời gian tham quan trường, trò chuyện với đội ngũ tuyển sinh và lắng nghe chính mong muốn của con. Đôi khi chỉ một buổi trải nghiệm cũng sẽ giúp cả gia đình hình dung rõ hơn liệu đây có phải là môi trường mà con sẽ cảm thấy hứng thú và phát triển tốt trong nhiều năm tới hay không.

Olympia mang đến những lựa chọn học tập nào cho học sinh?

Olympia xây dựng nhiều lộ trình học tập nhằm đáp ứng nhu cầu và định hướng khác nhau của học sinh trong từng giai đoạn.

Đối với những học sinh mong muốn học tập trong môi trường có tính quốc tế, bọn mình triển khai chương trình tích hợp Việt Nam - Hoa Kỳ. Chương trình kết hợp nền tảng của chương trình giáo dục phổ thông Việt Nam với chương trình trung học Hoa Kỳ, giúp học sinh vừa đảm bảo kiến thức học thuật, vừa phát triển khả năng sử dụng tiếng Anh trong học tập.

Bên cạnh đó, học sinh có định hướng theo đuổi chương trình học thuật chuyên sâu có thể lựa chọn IB Diploma Programme (IB DP). IB DP cũng được nhiều trường đại học trên thế giới công nhận, mở ra thêm nhiều lựa chọn cho học sinh sau khi tốt nghiệp THPT. Các thế hệ học sinh IB Olympia đã thành công chinh phục các trường đại học hàng đầu thế giới: Stanford, Dartmouth (Hoa Kỳ), Thanh Hoa, Phúc Đán (Trung Quốc), The University of Manchester, University of Amsterdam, University of Sydney,... 

Đi qua những đêm dài bên bài luận độc lập (EE), những giờ tranh biện nảy lửa để định hình tư duy phản biện, quả ngọt ngày hôm nay đến như một lẽ tự nhiên. Tấm bằng IB đã thực sự trở thành chiếc hộ chiếu giá trị, đưa các Olympians kiêu hãnh bước ra thế giới mà không gặp bất kỳ ranh giới nào.

Dù lựa chọn lộ trình nào, mục tiêu của Olympia vẫn là giúp học sinh phát triển toàn diện thông qua:

• Xây dựng nền tảng học thuật vững chắc.

• Phát triển năng lực tiếng Anh trong môi trường học tập.

• Khuyến khích tư duy phản biện và sáng tạo.

• Rèn luyện kỹ năng giao tiếp, hợp tác và lãnh đạo.

• Chuẩn bị cho bậc đại học và hành trình học tập suốt đời.

>>> Thông tin chi tiết về cấu trúc chương trình và lộ trình học tập do The Olympia Schools triển khai được trình bày Tại đây 

Câu hỏi thường gặp

Chương trình song ngữ có phải chỉ học thêm nhiều tiếng Anh?

Đây có lẽ là hiểu lầm phổ biến nhất khi phụ huynh bắt đầu tìm hiểu về trường song ngữ.

Thực ra thì không hẳn như vậy đâu. Chương trình song ngữ không chỉ đơn giản là tăng số tiết tiếng Anh trong tuần. Điều quan trọng hơn là học sinh được sử dụng tiếng Anh như một công cụ để học tập. Tùy từng trường, các em có thể học một số môn bằng tiếng Anh, tham gia các dự án, thuyết trình hay hoạt động nhóm bằng ngoại ngữ thay vì chỉ học ngữ pháp hoặc từ vựng.

Nói cách khác, mục tiêu không chỉ là "giỏi tiếng Anh" mà còn là biết dùng tiếng Anh để học, để giao tiếp và để khám phá kiến thức.

Trường song ngữ học chương trình giống nhau không?

Không đâu.

Cùng là trường song ngữ nhưng mỗi trường sẽ có định hướng giáo dục riêng. Có trường xây dựng chương trình tích hợp giữa Việt Nam và quốc tế, có trường triển khai Cambridge, có trường lựa chọn IB ở một số cấp học, cũng có trường tự thiết kế lộ trình đào tạo phù hợp với triết lý giáo dục của mình.

Chương trình song ngữ có phù hợp với học sinh chưa giỏi tiếng Anh?

Câu trả lời là có thể.

Thực tế, không phải học sinh nào bước vào trường song ngữ cũng đã sử dụng tiếng Anh thành thạo. Nhiều trường xây dựng lộ trình để học sinh từng bước nâng cao năng lực ngoại ngữ trong suốt quá trình học, thay vì yêu cầu các em phải thật giỏi ngay từ ngày đầu tiên.

Phụ huynh nên quan tâm điều gì khi tìm hiểu chương trình học?

Nếu chỉ nhìn vào tên chương trình thì đôi khi sẽ hơi... chưa đủ.

Chúng mình thường gợi ý phụ huynh dành thêm thời gian để tìm hiểu những câu hỏi như:

• Chương trình này hướng đến mục tiêu gì?

• Học sinh sẽ học theo phương pháp nào?

• Nhà trường đánh giá kết quả học tập ra sao?

• Sau khi hoàn thành chương trình, học sinh có những lựa chọn nào cho bậc đại học?

Kết luận

Việc lựa chọn chương trình học trường song ngữ thực ra không chỉ là chọn một ngôi trường. Xa hơn một chút, đó còn là lựa chọn cách con sẽ học, sẽ phát triển và chuẩn bị cho những bước tiếp theo trong tương lai.

Vì vậy, bên cạnh những câu hỏi như chương trình song ngữ là gì hay trường song ngữ học chương trình gì, chúng mình nghĩ phụ huynh cũng nên dành thời gian để quan sát chính con mình. Con học tốt trong môi trường như thế nào? Con hứng thú với cách học nào? Và gia đình đang kỳ vọng điều gì cho những năm THPT cũng như sau khi tốt nghiệp?

Tại Olympia, học sinh có nhiều lựa chọn lộ trình phù hợp với mục tiêu của mình, trong đó có chương trình tích hợp Việt Nam - Hoa Kỳ và IB Diploma Programme (IB DP) ở bậc THPT. Mỗi lộ trình đều được thiết kế để không chỉ giúp học sinh xây dựng nền tảng học thuật, mà còn phát triển tư duy độc lập, kỹ năng nghiên cứu và khả năng thích ứng với môi trường học tập ở bậc đại học.

Suy cho cùng, sẽ không có một chương trình "tốt nhất" cho tất cả học sinh. Nhưng sẽ luôn có một chương trình phù hợp nhất với từng bạn. Và đôi khi, chỉ cần tìm đúng môi trường ấy, hành trình học tập của con sẽ trở nên nhẹ nhàng, hứng thú và bền vững hơn rất nhiều.

----------------------

TRƯỜNG PHỔ THÔNG LIÊN CẤP SONG NGỮ OLYMPIA

Tiên phong trong xây dựng và đổi mới chương trình giáo dục theo định hướng phát triển năng lực tại Việt Nam, Olympia tự hào là đơn vị dẫn đầu trong tiếp cận và vận dụng các nội dung, phương pháp giáo dục hiện đại của thế giới để học sinh Olympia tự tin bước ra thế giới với tri thức, kĩ năng, phẩm chất và năng lực của những công dân toàn cầu, bên cạnh việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa Việt.
Địa chỉ: Khu đô thị mới Trung Văn, Nam Từ Liêm, Hà Nội
Hotline: 093 4525 889
Đăng ký nhận tư vấn: https://theolympiaschools.edu.vn/lien-he