Một phản biện ngược kỳ vọng, và bài học lớn hơn điểm số

Khi tiếp cận một mô hình phát triển bền vững đã được ghi nhận, người học sẽ bắt đầu bằng việc phân tích những gì đang vận hành hiệu quả. Đó cũng là những gì Olympians chương trình Tích hợp đã làm khi tiếp xúc với Công ty Shinec tại Nam Cầu Kiền - một mô hình khu công nghiệp sinh thái, nơi phát triển bền vững trong vận hành đã được áp dụng vào thực tế. Nhưng thay vì dừng lại ở việc nhận diện thành công hiện tại, các em đã chủ động đi xa hơn.  

Bài phân tích được mở ra bằng một phản biện ngược kỳ vọng: Thành công hôm nay chưa đủ để đảm bảo bền vững trong tương lai.  Từ điểm khởi đầu ấy, bài toán không còn là mô hình đang làm tốt điều gì, mà là điều gì sẽ xảy ra khi mô hình ấy được mở rộng, một cách tiếp cận đòi hỏi tư duy vượt ra ngoài khuôn khổ đúng - sai hay điểm số quen thuộc.  

Trong vai trò nhóm tư vấn trẻ, các em không chỉ quan sát hệ thống vận hành, mà phải đặt mình vào vị trí người ra quyết định:  

- Điều gì sẽ xảy ra khi mô hình này được nhân rộng sang những địa phương có điều kiện hạ tầng, nhân lực, văn hoá khác nhau?  

- ESG có còn bền vững nếu vẫn phụ thuộc nhiều vào con người, cảm hứng hay mối quan hệ cá nhân?  

- Tăng trưởng nhanh liệu có tạo ra những điểm nghẽn vô hình về con người, quản trị và khả năng đo lường?  

Từ khảo sát thực tế, trao đổi với giáo viên, làm việc nhóm và thuyết trình trực tiếp, học sinh đã chạm tới những vấn đề cốt lõi:  

- Bền vững không chỉ đến từ ý chí tốt, mà cần hệ thống quản trị đủ mạnh;  

- Mô hình xanh không thể chỉ “làm tốt”, mà phải đo được, quản lý được, duy trì được trong dài hạn;  

- Và nếu con người không được đặt đúng vị trí trong tăng trưởng, mọi chiến lược đều có thể tự phá vỡ từ bên trong.  

Điều đọng lại sau trải nghiệm này không nằm ở việc học sinh đã đưa ra giải pháp “đúng” hay chưa, mà ở những gì các em đã hình thành trong quá trình học: cách tiếp cận một vấn đề phức tạp, khả năng nhìn xa hơn kết quả trước mắt, và ý thức chịu trách nhiệm với lập luận của chính mình. Qua những bài toán như vậy, Olympians dần học được cách suy nghĩ nhiều chiều, đặt câu hỏi trước khi tìm câu trả lời, và hiểu rằng những quyết định quan trọng trong cuộc sống hiếm khi có đáp án sẵn.